Największy Błąd Rzeczypospolitej?

Zygmunt II August wiedząc, że umiera bez potomka, dążył do zjednoczenia Polski i Litwy, by nie ulec silniejszym graczom na scenie. Podczas Sejmu w Lublinie (Styczeń-Marzec 1569) Magnaci Litewscy odrzucili postulaty o zjednoczeniu. W nocy 28 lutego opuścili Lublin.

Zygmunt August, obawiając się, że zbyt słaba Litwa ulegnie najazdom ze wschodu, podjął decyzję, która niosła w sobie ziarno upadku. Wykorzystał fakt skłócenia litewskich magnatów i szlachty z ziem ukraińskich, którzy dążyli ku polskim przywilejom szlacheckim i przyłączył ogromne terytoria ukraińskie bezpośrednio do Korony Polskiej.

Zmuszeni sytuacją, Litwini wrócili do Lublina i 1 lipca 1569 roku podpisano porozumienie. Rzeczypospolita Obojga Narodów została powołana do życia…

To doprowadziło do wewnętrznych napięć. Przerzuconych z Litwy na Polskę. Bractwo Kozackie czując się pomijane doprowadziło do oderwania od Korony ziem w kolejnym stuleciu. Wojna domowa w XVII wieku doprowadziła do wymordowania szlachty i odwetu. Rzeka krwi popłynęła…

Ukraina przyłączyła się do Moskwy. Ich przywileje ograniczono. Co doprowadziło do nieudanych buntów.

Rzeczypospolita Obojga Narodów upadła w kolejnym stuleciu. Polska i Litwa dopiero w XX wieku odzyskały niepodległość. W kwietniu 1920 roku Józef Piłsudski podpisał sojusz z atamanem Symonem Petlurą, przywódcą Ukraińskiej Republiki Ludowej. O wspólnej obronie przeciwko bolszewikom.

Jednak wewnętrzne rozdarcie polityczne młodego jeszcze państwa polskiego, doprowadziło do pokoju ryskiego w 1921 roku. Wspólne akty odwagi na polu walki Polaków i Ukraińców zostały wyrzucone do kosza. Do stołu rozmów dopuszczono marionetkową Ukraińską SRR. Ziemie Ukrainy podzielono pomiędzy Warszawę i Moskwę…

Na mocy traktatu, żołnierze ukraińscy – byli sojusznicy – zostali rozbrojeni i zamknięci w obozach internowania. W maju 1921 roku Józef Piłsudski odwiedził żołnierzy ukraińskich w obozach. Wypowiedział słynne słowa – „Ja was przepraszam, panowie, ja was bardzo przeprasza, tak nie miało być.”

Jednak co im po pustych słowach…

W latach 20 na terenach dzisiejszej Ukrainy Zachodniej, które były w granicach II RP narastał radykalizm. Ukraińcy czując się oszukani, wstępowali do Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów. Którzy rozpoczęli kampanię sabotażowo-terrorystyczną przeciwko państwu polskiemu. Podpalano polskie majątki, niszczono tory, dokonywano zamachów na urzędników państwowych.

Do doprowadziło do decyzji Piłsudskiego o przeprowadzeniu akcji policyjno-wojskowej, która to pozostawiła kolejną ranę w stosunkach polsko-ukraińskich. Dwa narody słowiańskie skłócone ze sobą, pozwoliły urosnąć w siłę innemu słowiańskiemu narodowi. Moskwa z blizną po najazdach Mongołów i epoce cara Iwana IV pokazała swoje oblicze.

Po wschodniej stronie Ukrainy, na ziemiach włączonych do imperium Moskwy zapanował Wielki Głód sztucznie wywołany przez Moskwę, by złamać wolę narodu, doprowadził do śmierci wielu milionów ludzi. W tym samym czasie miliony ton ukraińskiego zboża eksportowano za granicę.

Ziarno zasiane w 1569 roku w Lublinie znów wydało na świat swoje owoce…

Rzeź Wołyńska w 1943 roku, znów pozostawiła bliznę na stosunkach tych dwóch narodów słowiańskich.

Czy świat Słowian wyglądałby inaczej gdyby w 1569 roku powstała Rzeczypospolita Trojga Narodów? Tego nie dowiemy się już nigdy…